نیکلا گرجستانی

درباره مهمان

نیکلا گرجستانی (Nicolas Gorjestani) اقتصاددان ایرانی‌تبار و از مدیران ارشد پیشین بانک جهانی است که بیش از چهار دهه در حوزه توسعه اقتصادی و کشورهای درگیر تحولات ساختاری فعالیت کرده است. او در ایران و در خانواده‌ای با ریشه گرجی به دنیا آمد و پیوند تاریخی و فرهنگی خود با ایران و گرجستان را در سال‌های بعد به بخشی از حوزه پژوهشی‌اش تبدیل کرد.

گرجستانی از سال ۱۹۷۳ فعالیت خود را در بانک جهانی آغاز کرد و در دوره‌های مختلف مسئولیت‌های مدیریتی و مشورتی در این نهاد بر عهده داشت. از حوزه‌های مهم فعالیت او، مدیریت و انتقال دانش در سیاست‌های توسعه بود. او در منطقه آفریقای بانک جهانی به‌عنوان مشاور ارشد و مسئول دانش و یادگیری فعالیت کرد و مدیریت برنامه «دانش بومی برای توسعه» (Indigenous Knowledge for Development) را نیز بر عهده داشت. آثار و اسناد بانک جهانی از نقش او در توسعه رویکردهای مربوط به اشتراک دانش، یادگیری سازمانی و استفاده از دانش بومی در سیاست‌گذاری توسعه حکایت دارند.

بخش دیگری از فعالیت فکری گرجستانی به تاریخ سیاسی ایران و گرجستان اختصاص دارد. او در سال ۲۰۲۱ مجموعه دوجلدی Ahead of Their Time را منتشر کرد که در دو کتاب Mosaddegh و Zviad، میراث سیاسی محمد مصدق در ایران و زویاد گامساخوردیا در گرجستان را بررسی می‌کند. این پژوهش، با ترکیبی از تاریخ‌نگاری، تحلیل اقتصادی و سیاسی و تجربه شخصی نویسنده، به مسائلی چون حاکمیت ملی، اصلاحات، دموکراسی، مداخله قدرت‌های خارجی و سرنگونی این دو رهبر می‌پردازد.

پژوهش‌های گرجستانی درباره مصدق در سال‌های اخیر نیز ادامه یافته است. او در مقالاتی در British Journal of Middle Eastern Studies بار دیگر به بحران نفت ایران و نقش بانک جهانی و پیشنهادهای دولت‌های ترومن و چرچیل در این مناقشه پرداخته است. در سال ۲۰۲۵ نیز بنیاد مصدق جایزه مصدق را برای کتاب Ahead of Their Time: Mosaddegh به او اعطا کرد.

در مجموع، کار گرجستانی در نقطه تلاقی اقتصاد توسعه، مدیریت دانش و تاریخ سیاسی ایران و گرجستان قرار دارد و بخش مهمی از نوشته‌های متأخر او بر تجربه دولت مصدق، ملی‌شدن نفت، حاکمیت ملی و نسبت میان اصلاحات داخلی و مداخله خارجی متمرکز است. این معرفی با منطق آرشیوی گُدار تنظیم شده است که صفحه مهمان را نه صرفاً محل معرفی فرد، بلکه بخشی از شبکه موضوعات و گفت‌وگوهای رسانه تعریف می‌کند.